Elisabeth Samson Huis: Restauratie en Conservatie


Elisabeth Samson (1715 – 1771) was de eerste zwarte miljonaire van Suriname, van heel Amerika. Haar imposante huis uit 1742 is bouwvallig en moet worden gerenoveerd. Stichting Elisabeth Samson Huis probeert dit te bewerkstelligen met hulp van donateurs.

De naam van Elisabeth Samson komt voor in alle historische werken over Suriname, omdat ze in 1764 wilde trouwen met een witte man. Aangezien ze een 100% negerin was, een gebruikelijke beschrijving in de 18e eeuw, was dit volgens het koloniaal gezag onmogelijk, omdat er sinds 1685 een wet was, die huwelijk tussen wit en zwart verbood. In die tijd was ‘zwart’ 100% Afrikaans, men bezigde daarvoor het nu beladen woord ‘neger’. Elisabeth Samson, die een vrije vrouw was en geen tot slaaf gemaakte, schreef een verzoekschrift aan het koloniale gezag: de directeuren van de Geoctroyeerde Sociëteit.

De Geoctroyeerde Sociëteit durfde niet te beslissen en zond de brieven door naar de Staten Generaal, die na ruim drie jaar beslisten dat er geen Hollandse wet tegen dit huwelijk was, maar toen was de aanstaande bruidegom al overleden. Elisabeth Samson vond echter een andere en trouwde in december 1767 met de witte Hermanus Daniel Zobre die 22 jaar jonger was dan zij.

Iedereen vroeg zich af, hoe deze zwarte vrouw zó ongelooflijk rijk was geworden. Historici veronderstelden en schreven dat ze zeker de slavin en concubine (maîtresse, bijvrouw) van een witte man geweest moest zijn geweest die haar de vrijheid had geschonken en haar zijn bezit had nagelaten.

Surinaamse auteur Cynthia Mc Leod heeft ruim twaalf jaar historisch onderzoek gedaan naar dit opmerkelijk stukje uit onze geschiedenis. Zij kon via de archieven bewijzen, dat de vrij geboren Elisabeth Samson haar rijkdom zelf had vergaard. Zij was in haar tijd waarschijnlijk de rijkste vrouw van Suriname, dankzij haar intellect, kennis en haar vermogen tot zaken doen. Mevrouw Mc Leod zette haar research voort, en publiceerde in 2000 de roman: De Vrije negerin Elisabeth, die veel drukken kent en in het Engels vertaald is. Andere vertalingen, bijvoorbeeld in het Portugees, zijn in voorbereiding.

Gevel Elisabeth Samson HuisHet pand Wagenwegstraat 22, is het huis dat door Elisabeth Samson is gebouwd (ca 1742). Ze heeft er gewoond met haar eerste partner Carl Otto Creutz. Na Creutz’s overlijden in 1762 wilde Elisabeth wettig trouwen, wat uiteindelijk dus lukte in 1767 en ze woonde in het huis met haar wettige echtgenoot tot haar overlijden in 1771.

Het belangrijkste doel van Stichting Elisabeth Samson Huis is, om de erfenis van Elisabeth Samson nieuw leven in te blazen, door het restaureren, conserveren en exploiteren van haar nalatenschap, zodat komende generaties daar inspiratie en kracht uit kunnen putten.

Vanaf het moment in 2012 dat het Ministerie van Arbeid uit het pand verhuisde aan de Wagenwegstraat 22 te Paramaribo, heeft de Stichting Elisabeth Samson Huis geprobeerd het pand in beheer te krijgen, met als bedoeling fondsen te vinden voor de restauratie en conservering.

Dit alles gebeurde met medeweten van het Ministerie van Arbeid, dat vanaf de jaren ‘60 tot 2012 in dit pand haar hoofdkantoor had. De Surinaamse overheid had plannen om zelf het gebouw te restaureren, maar daarvan is niets terechtgekomen. We moesten aanzien hoe de fysieke toestand verslechterde; het huis staat nu praktisch op instorten.

In december 2017 was duidelijk dat de Surinaamse Overheid het niet zou restaureren, en de minister van Financiën verkondigde dat de overheid het zou willen verkopen aan de hoogste bieder. Stichting Elisabeth Samson Huis werd die hoogste bieder. Dankzij o.a. een gift van een Nederlandse organisatie is de stichting binnenkort eigenaar van het pand. De volgende stap is restauratie en conservering. Voor die laatste stappen zoekt de stichting nog fondsen en giften. Binnenkort zal een bankrekening worden opengesteld.

Voor meer informatie en ontwikkelingen: Bezoek de website van de Stichting Elisabeth Samson!




Plaats uw reactie

avatar
1000
  Subscribe  
Meldingen: